Stary cmentarz żydowski Na Piasku w Gliwicach

Miejscowość:
Gliwice
Odsłuchaj tekst
Dodaj do planera

Pierwsze wzmianki o osiedlaniu się Żydów w Gliwicach pochodzą z XVII wieku. W XVIII wieku mieszkało tutaj kilkanaście żydowskich rodzin. W 1812 roku wybudowali oni swoją pierwszą synagogę. Trzy lata później założono najstarszy cmentarz – przy obecnej ul. Na Piasku. Do dziś przetrwało około 500 nagrobków, wykonanych najczęściej z piaskowca. Najokazalsze jest neoklasycystyczne mauzoleum rodziny Meyerów. Na Piasku pochowano wielu członków znanej rodziny Troplowitz.

Obecność Żydów w Gliwicach

Żydzi w Gliwicach z początku byli nieliczni, z czasem jednak ich liczba wzrosła, podobnie jak pozycja społeczna. Pierwsza informacja źródłowa o ich obecności w mieście pochodzi z końca XVII wieku. W 1698 roku ochrzciła się mianowicie osiemnastoletnia Żydówka Anna Maria Renata. W następnym stuleciu mieszkało tutaj już kilka rodzin wyznania mojżeszowego, które zajmowały się m.in. wyszynkiem. Po przejściu Śląska we władanie Królestwa Prus, wszystkim Żydom nakazano początkowo osiedlić się na wschód od Odry i to wyłącznie na terenach wiejskich. Rozporządzenie to wkrótce zmieniono i za pożądane miejsce osiedleńcze uznano śląskie miasta. Sytuacja pruskich Żydów zmieniła się diametralnie w 1812 roku, kiedy to wydano edykt emancypacyjny.

Cmentarz żydowski

W roku 1812 stanęła pierwsza synagoga w Gliwicach. Po trzech latach założono cmentarz żydowski. W mieście mieszkało wtedy niespełna 200 osób narodowości żydowskiej. Z czasem wśród nich było coraz więcej urzędników, inżynierów, czy wreszcie przedsiębiorców. Cmentarz żydowski umiejscowiono na nieco ponad półhektarowej parceli, nabytej jeszcze pod koniec XVIII wieku. Ostatni pochówek odbył się w 1937 roku. Do tego czasu pochowano tutaj około 1400 zmarłych, zachowało się natomiast około 500 nagrobków. Większość z nich to macewy, wykonane z piaskowca i przez to silnie zniszczone. Najstarsze pochodzą z lat 20. XIX wieku. Inskrypcje wykonano po hebrajsku i po niemiecku.

Nagrobki

Uwagę zwraca grobowiec rodziny Meyerów z 1900 r. w formie nawiązującej do tradycyjnego ohelu. Najbardziej znanymi osobami pochowanymi „Na Piasku” są przedstawiciele rodziny Troplowitz, z której wywodził się Oscar Troplowitz, twórca receptury kremu „Nivea”. Leży tu także rodzeństwo Edyty Stein, znanej bardziej jako św. Teresa od Krzyża. Przy głównym wejściu na cmentarz żydowski znajdują się ruiny domu przedpogrzebowego. Nekropolię ostatecznie zamknięto w 1953 roku. Nowy cmentarz żydowski w Gliwicach założono na początku XX wieku.

Wyświetlenia:  290
Lokalizacja:

Ul. Na Piasku 9
44-100 Gliwice
Gmina: Gliwice
Powiat: gliwicki


Region turystyczny: 
Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia
Lokalizacja: 
W mieście
Kategoria: 
Dziedzictwo kulturowe

Kontakt:
Informacje ogólne:
Rodzaj obiektu:  Zabytki sakralne

Dostępność Całoroczny
Twoja ocena:
Ocena: 0.0 (Oddano 0 głosy)
POI
Informacja turystyczna 
Aktywnie 
Dziedzictwo kulturowe 
Przyroda 
Biuro podróży 
Gastronomia 
Nocleg 
Oferta turystyczna 
Rozrywka 
Wypożyczalnia 
Zdrowie i uroda 
Centra kongresowo wystawiennicze 
Trasa
Trasa
Szlak znakowany
Do startu
Do mety
PDF
KML
GPX
Pliki dźwiękowe
Wydarzenia w pobliżu
Gliwice
2024-03-08
0.90 km
Fotorelacja z otwarcia wystawy: „Zofia Stryjeńska – tajemnicze i radosne opowieści”
Gliwice
2024-05-31
1.93 km
W Teatrze Miejskim w Gliwicach ruszyły próby do spektaklu „Pan Kleks. Powrót”. Adam Niezgódka, którego pamiętamy z kart powieści Jana Brzechwy, powraca do Akademii Pana Kleksa po trzydziestu latach. Dorosły absolwent musi stawić czoła Wielkiemu Elektronikowi, który za sprawą nowoczesnych technologii zagraża światu dziecięcej wyobraźni i porywa córkę Adama.
Zabrze
2024-05-31
8.14 km
Datę tegorocznej INDUSTRIADY już znamy – będziemy świętować po raz 15. – 1 czerwca. Do tej pory podczas pomarańczowego święta bawiło się na niej już blisko 950 tysięcy uczestników. W tym roku czekamy na milionowego INDUSTRIADOWICZA i świętujemy – 15 lat razem!
Zabrze
2024-06-14
9.12 km
CARBON Silesia Festival wraca z pierwszym ogłoszeniem artystów, którzy 14 i 15 czerwca 2024 r. wystąpią podczas czwartej odsłony tego nietuzinkowego festiwalu. W czerwcu miłośnicy muzyki elektronicznej ponownie spotkają się w Sztolni Królowa Luiza w Zabrzu. To jedyne miejsce w Polsce, gdzie elektronika brzmi tak dobrze na terenie postindustrialnej przestrzeni starej kopalni.
Ruda Śląska
2024-05-25
14.19 km
Imponujący Festiwal - 26 zespołów, 12miejsc koncertowych, ponad 30 koncertów jednego wieczoru i to już niedługo. Koncert, na który zapraszamy odbędzie się 25 maja o godzinie 18:30 w Stacji Biblioteka. Już niedługo ruszy kolejna edycja międzynarodowego Festiwalu Chórów – Noc Chórów w Rudzie Śląskiej.
Pogoda
Katowice
Zakwaterowanie w pobliżu
Gliwice
0.42 km
Gliwice
0.49 km
Gliwice
0.60 km
Gliwice
0.64 km
Gastronomia w pobliżu
Gliwice
0.21 km
Gliwice
0.21 km
Gliwice
0.32 km
Gliwice
0.33 km