Zabytkowy układ urbanistyczny Tarnowskich Gór

Miejscowość:
Tarnowskie Góry
Odsłuchaj tekst
Dodaj do planera

Tarnowskie Góry leżą w północnej części Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego; są ważnym węzłem drogowym i kolejowym. Około 500 lat temu, na początku XVI wieku, liczni górnicy przekopywali tutejszą ziemię, drążyli szyby, usypywali hałdy, próbując dostać się do podziemnych skarbów – rud metali. Dziełem ich rąk były „góry”, którym to staropolskim mianem określano kopalnie. A jako że w pobliżu istniała już miejscowość Tarnowice, nową osadę nazwano Tarnowskimi Górami.

Przywileje

Miasto ukształtowało się w XVI wieku, po otrzymaniu wielu przywilejów. Jednym z pierwszych był „akt wolności górniczej” z 1526 roku, nadany wspólnie przez księcia opolskiego z rodu Piastów, Jana II Dobrego, i jego dziedzica, margrabiego Jerzego Hohenzollerna. Dokument ten miał przyciągnąć górników w tę część Śląska. Dwa lata później obaj władcy wydali jeszcze bardziej znaczący przywilej, zwany „Ordunkiem Górnym”. Tarnowskie Góry organizowały się w miasto na obszarze gorączkowej, bezplanowej eksploatacji górniczej – sieć ulic dostosowano więc do istniejących szybów i hałd. Całość jest więc nieregularna.

Rynek

W centrum Tarnowskich Gór znajduje się Rynek w kształcie trapezu. Warto wspomnieć, że jego lokalizacja zmieniała się aż trzykrotnie - pierwszy istniał na południe od dzisiejszego, tam gdzie dziś znajduje się plac Gwarków z cennym kościołem Świętych Apostołów Piotra i Pawła. Kolejny wytyczono nieco bardziej na północ – przy nim stoi tzw. dom Florczaka, w którym zachowały się piwnice ratuszowe z pierwszej połowy XVI wieku. Wreszcie, pod koniec XVI wieku, rynek znalazł się na obecnym miejscu.

Zabytki na Rynku

Zabudowa Rynku pochodzi z kilku stuleci. Jego ozdobą są podcieniowe kamienice, które postawiono już w XVI wieku oraz charakterystyczna Winiarnia Sedlaczek. Najokazalsze są budowle sprzed stu lat. Wielkie wrażenie wywiera ratusz oraz kościół ewangelicki. Z Rynku wybiegają trzy ulice, które z dawien dawna pełniły ważną rolę komunikacyjną. Ich nazwy – Opolska, Gliwicka i Krakowska - mówią, w którą stronę wyprowadzały podróżnych. Najładniejszą zabudowę posiada ulica Krakowska, z XIX- i XX-wiecznymi kamienicami mieszczańskimi w stylach historyzujących i secesyjnym. Zabudowa z tego właśnie okresu dominuje na obszarze całego zabytkowego układu urbanistycznego, który zamyka się ulicami: Legionów, Miarki, Piłsudskiego, Sobieskiego i Królika.

Wyświetlenia:  372
Lokalizacja:

Tarnowskie Góry
Gmina: Tarnowskie Góry
Powiat: tarnogórski


Region turystyczny: 
Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia
Lokalizacja: 
W mieście, W centrum miasta
Kategoria: 
Dziedzictwo kulturowe

Informacje ogólne:
Rodzaj obiektu:  Zabytkowa zabudowa

Dostępność Całoroczny
Twoja ocena:
Ocena: 0.0 (Oddano 0 głosy)
POI
Informacja turystyczna 
Aktywnie 
Dziedzictwo kulturowe 
Przyroda 
Biuro podróży 
Gastronomia 
Nocleg 
Oferta turystyczna 
Rozrywka 
Wypożyczalnia 
Zdrowie i uroda 
Centra kongresowo wystawiennicze 
Trasa
Trasa
Szlak znakowany
Pliki dźwiękowe
W pobliżu
Tarnowskie Góry
0.03 km
Tarnowskie Góry
0.14 km
Pogoda
Katowice
Zakwaterowanie w pobliżu
Tarnowskie Góry
0.15 km
Tarnowskie Góry
0.80 km
Tarnowskie Góry
1.08 km
Tarnowskie Góry
1.15 km
Tarnowskie Góry
1.31 km
Gastronomia w pobliżu
Tarnowskie Góry
0.05 km
Tarnowskie Góry
0.05 km
Tarnowskie Góry
0.09 km
Tarnowskie Góry
0.15 km
Tarnowskie Góry
0.24 km
Wydarzenia w pobliżu
Tarnowskie Góry
2026-09-26
0.06 km
Świetlno-muzyczne widowisko na tarnogórskim rynku
Nakło Śląskie
2026-09-26
3.26 km
Poznaj historie Pałacu w Nakle Śląskim podczas Europejskich Dni Dziedzictwa
Bytom
2026-09-05
12.54 km
Zapraszamy na Święto Rozbarku - ślaska moda na wybiegu
Zabrze
2026-10-01
16.66 km
Uwielbiany przez publiczność na całym świecie GAROU ponownie spotka się z polskimi fanami. Jesienią 2026 roku artysta wystąpi z trasą „GAROU Tour 2026 – The Best of”, prezentując swoje największe przeboje oraz utwory z najnowszego, autorskiego albumu.
Zabrze
2026-09-26
16.66 km
Zapraszamy na Zabrzański Wrzesień 2026, organizowany z okazji 104. rocznicy nadania Zabrzu praw miejskich. Jednym z głównych punktów programu będzie koncert Ani Wyszkoni.