Wyszukiwarka - dziedzictwo kulturowe
Liczba elementów: 134
Chorzów
Jednym z obiektów znajdujących się na terenie Parku Śląskiego (dawniej Wojewódzkiego Parku Kultury i Wypoczynku) jest skansen o powierzchni 22 ha, na terenie którego znalazło się ponad 70 zabytkowych budowli. Obiekty zgromadzone w skansenie pochodzą z pięciu górnośląskich podregionów (beskidzkiego, podgórskiego, pszczyńsko-rybnickiego, przemysłowego i lublinieckiego) oraz z Zagłębia. Muzeum "Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie" stanowi jeden z obiektów Szlaku Architektury Drewnianej województwa śląskiego.
więcej >>
Dodaj do planera
Lelów
Lelów, miejscowość gminna, położona w północno-wschodniej części województwa śląskiego, cieszył się prawami miejskimi od początku XIV do drugiej połowy XIX wieku. W dzisiejszym miejscu miasto ulokowano na polecenie króla Kazimierza Wielkiego. Do dnia dzisiejszego zachował się czytelny średniowieczny układ urbanistyczny, z niemal kwadratowym rynkiem, wychodzącymi z jego narożników ulicami oraz śladami murów obronnych i wież bramnych.
więcej >>
Dodaj do planera
Knurów
III Kolonia Robotnicza w Knurowie należy do najlepiej zachowanych osiedli patronackich z początku ubiegłego stulecia, w tej części Górnego Śląska. Kolonia została zbudowana dla pracowników kopalni węgla kamiennego „Knurów”, na północ od jej terenu. Pierwsze plany przygotował znany urbanista, Karl Henrici. Do 1921 roku udało się zrealizować tylko północną część osiedla, z 90 domami dla robotników, 5 domami dla urzędników oraz kilkoma obiektami towarzyszącymi.
więcej >>
Dodaj do planera
W Chwałowicach, południowej dzielnicy Rybnika, znajduje się osiedle robotnicze, zbudowane w latach 1910-1916 dla rodzin górników pracujących w tutejszej kopalni węgla kamiennego „Donnersmarckgrube” (od 1945 roku KWK „Chwałowice”). Osiedle przy ul. 1 Maja w Chwałowicach składa się z typowych, murowanych z cegły, dwukondygnacyjnych, wielorodzinnych familoków, którym towarzyszą zabudowania gospodarcze.
więcej >>
Dodaj do planera
Ruda Śląska
Osiedle robotnicze „Kaufhaus” znajduje się na granicy dwóch dzielnic Rudy Śląskiej – Nowego Bytomia i Chebzia. Dla swoich pracowników postawili to osiedle właściciele istniejącej do dziś Huty „Pokój”. Najstarsze domy wielorodzinne, tzw. familoki zostały zbudowane w drugiej połowie XIX wieku – możemy je zobaczyć przy ul. Piotra Niedurnego. Na początku ubiegłego stulecia wzniesiono dla hutników i ich rodzin Kaufhaus, czyli dom towarowy, od którego osiedle wzięło swoją współczesną nazwę.
więcej >>
Dodaj do planera
Ruda Śląska
Kolonia robotnicza „Karmańskie” (od nazwy szybu Karl Emanuel) w Rudzie Śląskiej to jeden z ładniejszych przykładów budownictwa patronackiego na Górnym Śląsku. Budowę kolonii rozpoczęto pod koniec XIX wieku z inicjatywy Ballestremów, którzy na południe od osady Ruda posiadali dużą kopalnię „Brandenburg” (później „Wawel”) oraz koksownię. Do dziś zachowały się efektowne budynki mieszkalne dla robotników i nadzoru, stojące przy ulicach Wolności i Raciborskiej.
więcej >>
Dodaj do planera
Radlin
Osiedle robotnicze w Radlinie zbudowano na przełomie XIX i XX wieku dla pracowników działającej w mieście od kilkudziesięciu lat kopalni „Emma” (a od 1949 roku „Marcel”). Budynki osiedla stanęły naprzeciwko zabudowań kopalnianych. Są tu wille kadry zarządzającej, domy noclegowe, wielorodzinne familoki czy gmachy użyteczności publicznej. Wśród projektantów kolonii byli sławni architekci, jak np. William Mueller i Hans Poelzig.
więcej >>
Dodaj do planera
Ruda Śląska
Początki Rudy śląskiej związane były z wydobyciem rud metali, co doprowadziło do odkrycia węgla kamiennego w drugiej połowie XVII wieku. Zasoby węgla przyciągały przedsiębiorców, którzy inwestowali w teren, budując kopalnie i huty. Wzrost wydobycia przyciągał nowe rzesze robotników, dla których zaczęły powstawać pierwsze osiedla robotnicze. Jednym z nich jest osiedle przy ul. Wieniawskiego, Wolności, Staszica i Kościelnej.
więcej >>
Dodaj do planera
Bytom
W Bobrku, dzielnicy Bytomia graniczącej z Zabrzem, znajduje się największe w mieście zabytkowe osiedle robotnicze – tak zwana Nowa Kolonia Robotnicza, która powstała w pierwszych dziesięcioleciach ubiegłego stulecia dla pracowników huty „Julia” (późniejsza huta „Bobrek”) oraz kopalni węgla kamiennego „Graefin Johanna” (później „Bobrek”). Większość z ponad stu wielorodzinnych domów została zbudowana w stylu historyzmu z elementami secesji.
więcej >>
Dodaj do planera
Bytom
Kolonia robotnicza „Zgorzelec” jest (obok kolonii robotniczych dawnej kopalni „Johanna” i huty „Julia” w Bobrku) najlepiej zachowanym osiedlem robotniczym w Bytomiu. Zabytkowe budynki kolonii „Zgorzelec” odnajdziemy w południowej dzielnicy Bytomia – Łagiewnikach. Wzniesiono je na przełomie XIX i XX wieku dla rodzin pracowników huty żelaza „Hubertus", później znanej jako huta „Zygmunt”. Po 1989 roku osiedle zostało częściowo zrewitalizowane.
więcej >>
Dodaj do planera
Zabrze
W XIX wieku Rokitnica była już sporą miejscowością o obliczu przemysłowym. Wchodziła w skład dóbr hrabiego von Ballestrema, właściciela m.in. kopalni „Castellengo” („Rokitnica”) i „Abwehr” („Mikulczyce”). W pierwszych dziesięcioleciach XX stulecia hrabia w szczególny sposób zadbał o pracujących dla niego górników i wzniósł osiedle patronackie Stara Rokitnica. Przypomina ono zadbaną wioskę z cztero- i ośmiorodzinnymi domami, obok których postawiono szkołę, aptekę i inne obiekty użyteczności publicznej.
więcej >>
Dodaj do planera
Zabrze
Osiedle robotnicze Borsiga w Zabrzu znajduje się w okolicach ul. Bytomskiej, w dzielnicy Biskupice. Zbudował je w latach 60. i 70. XIX stulecia Albert Borsig dla pracowników swojego koncernu przemysłowego. W sumie powstało ponad 60 obiektów - nieco gorszych dla szeregowych robotników, bardziej komfortowych dla kadry zarządzającej. Oczywiście nie zapomniano o infrastrukturze, np. szkole, gospodzie czy kościele.
więcej >>
Dodaj do planera