Kolonia robotnicza “Karola” w Rydułtowach

Miejscowość:
Rydułtowy
Odsłuchaj tekst
Dodaj do planera

Rydułtowy są jednym z wielu miast górnośląskich, których historia w ostatnich 200 latach związana była nierozerwalnie z wydobyciem węgla kamiennego. W mieście do dziś działa KWK „Rydułtowy”, w jego krajobrazie wciąż są obecne zabytkowe zabudowania kopalniane, z budynkiem wagi na czele. Do mniej znanych obiektów należą pozostałości po robotniczej kolonii „Karola” – obecnie to kilka charakterystycznych, ceglanych familoków, z którymi sąsiadują niewielkie budynki gospodarcze.

O mieście

Rydułtowy są ponad 20-tysięcznym miastem, położonym na południu województwa śląskiego - pomiędzy Rybnikiem, Wodzisławiem Śląskim i Raciborzem. Mimo, że osada powstała już w XIII stuleciu, jej dynamiczny rozwój datuje się od końca wieku XVIII, kiedy rozpoczęto tutaj eksploatację złóż węgla kamiennego. Podwaliny pod rydułtowskie górnictwo położył na przełomie XVIII i XIX wieku Fryderyk von Sack, właściciel tutejszego majątku ziemskiego, który uruchomił pierwszą kopalnię, znaną pod nazwą „Charlotte”. W krótkim czasie na polach Rydułtów i okolicznych wiosek wyrosły szyby wydobywcze, odwadniające i wentylacyjne, a mieszkańcy, zamiast uprawiać ziemię jak dotychczas, coraz częściej znajdowali zatrudnienie pod ziemią. Rydułtowska „Charlotta” pod tą nazwą funkcjonowała aż do 1945 roku. Później nadano jej miano „Rydułtowy” i tak pozostało do dziś.

Kolonia robotnicza

W XIX wieku w Rydułtowach, oprócz zabudowań stricte kopalnianych, wyrosły również jakże charakterystyczne dla wielu górniczych miast, wielorodzinne domy mieszkalne - słynne familoki. Pracodawcy stawiali je, aby przyciągnąć do pracy w kopalni robotników z odległych rejonów Śląska. Pierwsze familoki w Rydułtowach zostały zbudowane prawdopodobnie już przed 1865 rokiem. Do naszych czasów zachowała się we fragmentach kolonia robotnicza „Karol” lub „Karola”, popularnie nazywana „Karlikiem”. Kilka piętrowych familoków z cegły stoi pomiędzy ulicami Bema i Strzelców Bytomskich, na północ od centrum miasta. Kolonia powstała na początku ubiegłego stulecia, na terenach kopalnianych, pomiędzy dwoma szybami wentylacyjnymi, które miejscowi nazywali „Karlik” (właściwie „Karol”) i „Zitszacht” (czyli „Suedschacht”). Pierwotnie osiedle było podzielone na dwie części, północną i południową, a każda liczyła po 10 familoków. Pojedynczy zaś budynek dzielono na cztery mieszkania złożone z sieni, kuchni, sypialni i komórki z piwnicą; rodziny miały też do dyspozycji chlewiki. Dawniej górniczym rodzinom życie ułatwiały także takie obiekty, jak sklep z magazynem, przedszkole czy „piekarniki”.

Wyświetlenia:  83
Lokalizacja:

Ul. Osiedle Karola
44-280 Rydułtowy
Gmina: Rydułtowy
Powiat: wodzisławski


Region turystyczny: 
Kraina Górnej Odry
Lokalizacja: 
W mieście
Kategoria: 
Dziedzictwo kulturowe

Informacje ogólne:
Rodzaj obiektu:  Zabytkowa zabudowa

Ceny i udogodnienia
Bilety: wstęp wolny wstęp wolny
Ceny:

Dostępność Całoroczny
Twoja ocena:
Ocena: 0.0 (Oddano 0 głosy)
POI
Informacja turystyczna 
Aktywnie 
Dziedzictwo kulturowe 
Przyroda 
Biuro podróży 
Gastronomia 
Nocleg 
Oferta turystyczna 
Rozrywka 
Wypożyczalnia 
Zdrowie i uroda 
Centra kongresowo wystawiennicze 
Trasa
Trasa
Szlak znakowany
Do startu
Do mety
PDF
KML
GPX
Pliki dźwiękowe
W pobliżu
Pogoda
Katowice
Zakwaterowanie w pobliżu
Pszów
2.33 km
Rybnik
4.56 km
Wodzisław Śląski
5.76 km
Wydarzenia w pobliżu
Rybnik
2024-05-12
9.91 km
Fotografia portretowa to najtrudniejsza, a jednocześnie najbardziej popularny gatunek w fotografii. Początki portretu w fotografii sięgają czasów powstania dagerotypii. Według Francuskiej Akademii Sztuki pierwszą w świecie sfotografowaną za pomocą dagerotypii osobą był Polak, emigrant, uczestnik Powstania Listopadowego. Jego portret , dagerotyp jest w zbiorach Akademii Francuskiej. Dzisiejszy portret wyłamuje się reguł utartych przez lata. Portrety opowiadają nie tylko o portretowanych ale także o kulturze danego czasu i o miejscach zapisanych w historii. Organizator: Piotr Lot Czas trwania: 12 maja – 4 czerwca 2024
Rybnik
2024-05-27
9.91 km
W maju ochłodzimy się w zimnych wodach Cieśniny Cuszimskiej, hen daleko, pomiędzy Koreą, a Japonią... Cofniemy się do 1905 roku i poznamy podłoże, tło historyczne i dramatyczne wydarzenia z czasów wojny rosyjsko-japońskiej, dowiemy się dlaczego doszło do bitwy pod Cuszimą i jakie były jej konsekwencje.
Rybnik
2024-06-09
9.91 km
Mamy dla Was nowość! Po raz pierwszy organizujemy konkurs „Ubierz się w swoje szczęście”. Zapraszamy do udziału młodszych i starszych. Interpretacja tematu jest całkowicie dowolna, indywidualna i zależy od uczestnika.
Rybnik
2024-06-05
9.91 km
Intuicyjny warsztat malarski, praca z ciałem i kolorem – wyrzucenie NIEkolorów na papier i przeniesienie radości na podobrazia w formie kompozycji artystycznej. Wspólne przygotowanie płótna pod stworzenie „Twojej recepty na szczęście”. Zajęcia dla osób 15+. Prowadzenie: Aga Rek (artysta malarka, filozofka) & Lidia Białecka (halo! Rybnik, trenerka kompetencji miękkich).
Rybnik
2024-06-02
9.91 km
Stwórz z nami różowe muchy i okulary, które posłużą jako rekwizyt podczas Manifestacji Różowych Okularów 9 czerwca o godz. 12.00. Warsztaty poprowadzi Czesława Brańska, która jak sama mówi, lubi tworzyć rzeczy z produktów, jakie znajduje w przysłowiowej szufladzie. Celem warsztatów jest propagowanie recyklingu- nie wyrzucaj, wykorzystaj.