Kolonia robotnicza “Karola” w Rydułtowach

Miejscowość:
Rydułtowy
Odsłuchaj tekst
Dodaj do planera

Rydułtowy są jednym z wielu miast górnośląskich, których historia w ostatnich 200 latach związana była nierozerwalnie z wydobyciem węgla kamiennego. W mieście do dziś działa KWK „Rydułtowy”, w jego krajobrazie wciąż są obecne zabytkowe zabudowania kopalniane, z budynkiem wagi na czele. Do mniej znanych obiektów należą pozostałości po robotniczej kolonii „Karola” – obecnie to kilka charakterystycznych, ceglanych familoków, z którymi sąsiadują niewielkie budynki gospodarcze.

O mieście

Rydułtowy są ponad 20-tysięcznym miastem, położonym na południu województwa śląskiego - pomiędzy Rybnikiem, Wodzisławiem Śląskim i Raciborzem. Mimo, że osada powstała już w XIII stuleciu, jej dynamiczny rozwój datuje się od końca wieku XVIII, kiedy rozpoczęto tutaj eksploatację złóż węgla kamiennego. Podwaliny pod rydułtowskie górnictwo położył na przełomie XVIII i XIX wieku Fryderyk von Sack, właściciel tutejszego majątku ziemskiego, który uruchomił pierwszą kopalnię, znaną pod nazwą „Charlotte”. W krótkim czasie na polach Rydułtów i okolicznych wiosek wyrosły szyby wydobywcze, odwadniające i wentylacyjne, a mieszkańcy, zamiast uprawiać ziemię jak dotychczas, coraz częściej znajdowali zatrudnienie pod ziemią. Rydułtowska „Charlotta” pod tą nazwą funkcjonowała aż do 1945 roku. Później nadano jej miano „Rydułtowy” i tak pozostało do dziś.

Kolonia robotnicza

W XIX wieku w Rydułtowach, oprócz zabudowań stricte kopalnianych, wyrosły również jakże charakterystyczne dla wielu górniczych miast, wielorodzinne domy mieszkalne - słynne familoki. Pracodawcy stawiali je, aby przyciągnąć do pracy w kopalni robotników z odległych rejonów Śląska. Pierwsze familoki w Rydułtowach zostały zbudowane prawdopodobnie już przed 1865 rokiem. Do naszych czasów zachowała się we fragmentach kolonia robotnicza „Karol” lub „Karola”, popularnie nazywana „Karlikiem”. Kilka piętrowych familoków z cegły stoi pomiędzy ulicami Bema i Strzelców Bytomskich, na północ od centrum miasta. Kolonia powstała na początku ubiegłego stulecia, na terenach kopalnianych, pomiędzy dwoma szybami wentylacyjnymi, które miejscowi nazywali „Karlik” (właściwie „Karol”) i „Zitszacht” (czyli „Suedschacht”). Pierwotnie osiedle było podzielone na dwie części, północną i południową, a każda liczyła po 10 familoków. Pojedynczy zaś budynek dzielono na cztery mieszkania złożone z sieni, kuchni, sypialni i komórki z piwnicą; rodziny miały też do dyspozycji chlewiki. Dawniej górniczym rodzinom życie ułatwiały także takie obiekty, jak sklep z magazynem, przedszkole czy „piekarniki”.

Wyświetlenia:  85
Lokalizacja:

Ul. Osiedle Karola
44-280 Rydułtowy
Gmina: Rydułtowy
Powiat: wodzisławski


Region turystyczny: 
Kraina Górnej Odry
Lokalizacja: 
W mieście
Kategoria: 
Dziedzictwo kulturowe

Informacje ogólne:
Rodzaj obiektu:  Zabytkowa zabudowa

Dostępność Całoroczny
Twoja ocena:
Ocena: 0.0 (Oddano 0 głosy)
POI
Informacja turystyczna 
Aktywnie 
Dziedzictwo kulturowe 
Przyroda 
Biuro podróży 
Gastronomia 
Nocleg 
Oferta turystyczna 
Rozrywka 
Wypożyczalnia 
Zdrowie i uroda 
Centra kongresowo wystawiennicze 
Trasa
Trasa
Szlak znakowany
Do startu
Do mety
PDF
KML
GPX
Pliki dźwiękowe
W pobliżu
Pogoda
Katowice
Zakwaterowanie w pobliżu
Pszów
2.33 km
Rybnik
4.56 km
Wodzisław Śląski
5.76 km
Wydarzenia w pobliżu
Rybnik
2024-07-16
3.97 km
Zobacz z nami jak wyglądała kiedyś praca kobiet w czasach I i II wojny światowej. Muzeum Śląskie w Katowicach udostępniło wystawę o pracujących w przemyśle kobietach zatytułowaną „ZAKAZY, WYKLUCZENIA, PRZESĄDY. Fotograficzna opowieść o kobietach w przemyśle” Zabytkowej Kopalni Ignacy.
Rybnik
2024-07-26
3.97 km
W ramach cyklu „Muzyczne piątki” na terenie Zabytkowej Kopalni Ignacy w Rybniku odbywają się różne imprezy z muzyką i tańcem.
Rybnik
2024-08-30
3.97 km
W ramach cyklu „Muzyczne piątki” na terenie Zabytkowej Kopalni Ignacy w Rybniku odbywają się różne imprezy z muzyką i tańcem. 30 sierpnia od 19:00 do 21:00 odbędzie się kolejne wydarzenie z tego cyklu - tym razem będzie to Country & taniec linowy.
Rybnik
2024-07-26
9.91 km
Wystawa „Cztery pory roku w fotografii” ma przypomnieć, że takie odrębne pory roku kiedyś dzieliły rok na cztery części. Teraz zupełnie przenikające się, zacierające się. Żyjemy w czasach gdzie rozmywa się szacunek i poszanowanie przyrody. Tak też zaciera się granica pomiędzy porami roku. Tak jak już nie wiemy, gdzie kończy przyzwoitość, a zaczyna udawanie, tak nie wiemy gdzie zaczyna się wiosna, a gdzie kończy się lato czy zima. Jedynie daty nam o tym mówią.
Rybnik
2024-08-04
9.91 km
Przed nami kolejny spacer z Małgorzatą Płoszaj, a w nim... "...W lutym 1934 r. prasowe nagłówki wręcz krzyczały: "Bandyta Siwiec skazany na karę śmierci! Wyrok śmierci wykonano". W trakcie spaceru dowiecie się więcej szczegółów na temat tego kto przed wojną oskarżał, kto bronił a kto wydawał wyroki w sprawach, które rozpalały emocje rybniczan. Małgosia Płoszaj opowie u kogo można było spisać intercyzę majątkową, jak uciekano z rybnickiego więzienia i jak jedna piękna Zośka rządziła lokalną mafią. Czas trwania: ok. 2,5 godz. Zbiórka jak zawsze przed halo! Rybnik na ul. Sobieskiego 20.