Kolonia robotnicza “Karola” w Rydułtowach

Miejscowość:
Rydułtowy
Odsłuchaj tekst
Dodaj do planera

Rydułtowy są jednym z wielu miast górnośląskich, których historia w ostatnich 200 latach związana była nierozerwalnie z wydobyciem węgla kamiennego. W mieście do dziś działa KWK „Rydułtowy”, w jego krajobrazie wciąż są obecne zabytkowe zabudowania kopalniane, z budynkiem wagi na czele. Do mniej znanych obiektów należą pozostałości po robotniczej kolonii „Karola” – obecnie to kilka charakterystycznych, ceglanych familoków, z którymi sąsiadują niewielkie budynki gospodarcze.

O mieście

Rydułtowy są ponad 20-tysięcznym miastem, położonym na południu województwa śląskiego - pomiędzy Rybnikiem, Wodzisławiem Śląskim i Raciborzem. Mimo, że osada powstała już w XIII stuleciu, jej dynamiczny rozwój datuje się od końca wieku XVIII, kiedy rozpoczęto tutaj eksploatację złóż węgla kamiennego. Podwaliny pod rydułtowskie górnictwo położył na przełomie XVIII i XIX wieku Fryderyk von Sack, właściciel tutejszego majątku ziemskiego, który uruchomił pierwszą kopalnię, znaną pod nazwą „Charlotte”. W krótkim czasie na polach Rydułtów i okolicznych wiosek wyrosły szyby wydobywcze, odwadniające i wentylacyjne, a mieszkańcy, zamiast uprawiać ziemię jak dotychczas, coraz częściej znajdowali zatrudnienie pod ziemią. Rydułtowska „Charlotta” pod tą nazwą funkcjonowała aż do 1945 roku. Później nadano jej miano „Rydułtowy” i tak pozostało do dziś.

Kolonia robotnicza

W XIX wieku w Rydułtowach, oprócz zabudowań stricte kopalnianych, wyrosły również jakże charakterystyczne dla wielu górniczych miast, wielorodzinne domy mieszkalne - słynne familoki. Pracodawcy stawiali je, aby przyciągnąć do pracy w kopalni robotników z odległych rejonów Śląska. Pierwsze familoki w Rydułtowach zostały zbudowane prawdopodobnie już przed 1865 rokiem. Do naszych czasów zachowała się we fragmentach kolonia robotnicza „Karol” lub „Karola”, popularnie nazywana „Karlikiem”. Kilka piętrowych familoków z cegły stoi pomiędzy ulicami Bema i Strzelców Bytomskich, na północ od centrum miasta. Kolonia powstała na początku ubiegłego stulecia, na terenach kopalnianych, pomiędzy dwoma szybami wentylacyjnymi, które miejscowi nazywali „Karlik” (właściwie „Karol”) i „Zitszacht” (czyli „Suedschacht”). Pierwotnie osiedle było podzielone na dwie części, północną i południową, a każda liczyła po 10 familoków. Pojedynczy zaś budynek dzielono na cztery mieszkania złożone z sieni, kuchni, sypialni i komórki z piwnicą; rodziny miały też do dyspozycji chlewiki. Dawniej górniczym rodzinom życie ułatwiały także takie obiekty, jak sklep z magazynem, przedszkole czy „piekarniki”.

Wyświetlenia:  83
Lokalizacja:

Ul. Osiedle Karola
44-280 Rydułtowy
Gmina: Rydułtowy
Powiat: wodzisławski


Region turystyczny: 
Kraina Górnej Odry
Lokalizacja: 
W mieście
Kategoria: 
Dziedzictwo kulturowe

Informacje ogólne:
Rodzaj obiektu:  Zabytkowa zabudowa

Dostępność Całoroczny
Twoja ocena:
Ocena: 0.0 (Oddano 0 głosy)
POI
Informacja turystyczna 
Aktywnie 
Dziedzictwo kulturowe 
Przyroda 
Biuro podróży 
Gastronomia 
Nocleg 
Oferta turystyczna 
Rozrywka 
Wypożyczalnia 
Zdrowie i uroda 
Centra kongresowo wystawiennicze 
Trasa
Trasa
Szlak znakowany
Do startu
Do mety
PDF
KML
GPX
Pliki dźwiękowe
W pobliżu
Pogoda
Katowice
Zakwaterowanie w pobliżu
Pszów
2.33 km
Rybnik
4.56 km
Wodzisław Śląski
5.76 km
Wydarzenia w pobliżu
Rybnik
2024-06-10
9.75 km
Tym razem na świeżym powietrzu - NA KAMPUSIE! Spotkanie oddechowo-relaksacyjne skierowane do starszych osób. Pierwsze spotkanie może być zaskakujące dla wielu, ale warto spróbować. Grupa stopniowo się powiększa. Zajęcia będą odbywały się 2 razy w miesiącu. Będzie to czas pracy z najgłębszą formą wydechu. Ćwiczenia przepony i toru przeponowo-brzusznego. Prosta gimnastyka dla każdego.
Rybnik
2024-06-15
9.91 km
Social Language Meeting to spotkanie dla osób zainteresowanych niezobowiązującymi rozmowami w obcych językach. Odbywa się w co drugą sobotę w halo! Rybnik. Mamy nadzieję, że jesteście nadal zainteresowani rozmowami w obcych językach. A może chcielibyście spotkać obcokrajowców mieszkających w naszej okolicy? Spotkanie poprowadzi Wojciech Niemirski. To spotkanie jest dla Was!
Rybnik
2024-06-21
9.91 km
W każdy trzeci piątek miesiąca zapraszamy Państwa na „Spotkanie przy kawie z rodzina zastępczą” podczas których będzie można zaczerpnąć informacji na temat rodzicielstwa zastępczego oraz zapoznać się z procesem kwalifikacji kandydatów na rodzinę zastępczą. Ośrodek Rodzinnej Pieczy Zastępczej w Rybniku, rybnickie rodziny zastępcze oraz przedstawiciele akcji Rybnickie Bajtle będą do Waszej dyspozycji . Przyjdź, napij się z nami kawy, spędź czas w miłym gronie.
Rybnik
2024-06-30
9.91 km
Tym razem będzie coś o i dla zdrowotności! Powędrujemy tym razem szlakiem dawnych lekarzy, dentystów oraz położnych, czyli osób, które ratowały życie i zdrowie naszych przodków, jak np. dr Sachtleben, dr Boretius, dr Miedniak, czy dr Biały. Na trasie spaceru odwiedzimy m.in. dawny szpital knapszaftowy oraz miejsca, gdzie przyjmowali przedwojenni dentyści czy lekarze. Nie zabraknie historii o postaciach kontrowersyjnych jak choćby o psychiatrze zbrodniarzu z Rybnika.
Rybnik
2024-06-24
9.91 km
Na cykl „POGADAJmy o historii...” składają się spotkania w formie dyskusji z uczestnikami i zaproszonymi gośćmi dla których historia to pasja, zawód, albo po prostu hobby. Prowadzący Rafał Lodziński przybliżać będzie zagadnienia zarówno odległej historii, jak i tej najnowszej. Chcemy wspólnie poznawać i dyskutować o istotnych wydarzeniach i procesach historycznych wpływających na kształt dziejów naszego świata, szerzyć wiedzę i kształtować świadomość historyczną. Spotkania adresujemy do wszystkich osób zainteresowanych historią. Po wycieczce na ocean Spokojny w zeszłym miesiącu wracamy na polskie, wczesnośredniowieczne podwórko.