Kolonia robotnicza „Carl Emanuel” („Karmańskie”) w Rudzie Śląskiej

Miejscowość:
Ruda Śląska
Odsłuchaj tekst
Dodaj do planera

Kolonia robotnicza „Carl Emanuel", tzw. "Karmańskie” (od nazwy szybu Karl Emanuel) w Rudzie Śląskiej to jeden z ładniejszych przykładów budownictwa patronackiego na Górnym Śląsku. Budowę kolonii rozpoczęto pod koniec XIX wieku z inicjatywy Ballestremów, którzy na południe od osady Ruda posiadali dużą kopalnię „Brandenburg” (później „Wawel”) oraz koksownię. Do dziś zachowały się efektowne budynki mieszkalne dla robotników i nadzoru, stojące przy ulicach Wolności i Raciborskiej.

Ruda Śląska

Ruda Śląska leży w centrum Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego, w pobliżu Bytomia, Chorzowa i Zabrza. Miasto jest młode ale powstało z połączenia wielu starych miejscowości, które w XIX wieku przeżyły rewolucję przemysłową. W drugiej połowie XIX wieku właścicielami większości terenów dzisiejszej Rudy Śląskiej byli przedstawiciele możnego rodu Ballestremów. Posiadali oni tutaj m.in. jedną z największych na Górnym Śląsku kopalnię „Brandenburg” (w okresie międzywojennym i powojennym funkcjonowała pod nazwą „Wawel”), przy której działała także koksownia. Rozwój kopalni stworzył potrzebę przyciągnięcia górników, a więc budowy kolonii robotniczej. Na jej miejsce wybrano tereny przy skrzyżowaniu dróg łączących Rudę z Wirkiem i Zabrze z Chebziem.

Kolonia robotnicza "Carl Emanuel"

Pierwsze typowe familoki postawiono już pod koniec XIX wieku, pomiędzy dzisiejszymi ulicami Wolności i Zabrzańską, a nieco później zbudowano duży dom noclegowy i kilka obiektów usługowych; w pierwszych latach XX wieku kolonię rozbudowano o domy mieszkalne przy ul. Południowej. Żaden z tych budynków nie przetrwał do naszych czasów – część zastąpiono nową zabudową, część uległa rozbiórce podczas budowy Drogowej Trasy Średnicowej. Warte zatem szczególnej uwagi są zachowane, zabytkowe zabudowania kolonii pomiędzy ulicami Wolności, Raciborską i Zabrzańską. Kwartał ten stawiano w latach 1909-1911. Budynki tworzą zamknięty czworobok z dziedzińcem pośrodku. Ceglane domy są dwukondygnacyjne, przykryte wielospadowymi dachami; mieszkania są jedno- lub dwuizbowe, z sanitariatami dostępnymi z loggii. W 1922 roku zakończono budowę dwóch najefektowniejszych gmachów na terenie kolonii – są nimi narożne domy wzniesione na planie w kształcie litery L, wyróżniające się bogatą i ciekawą formą architektoniczną - operującą takimi detalami, jak baszty, wieżyczki czy zwieńczone spływami wolutowymi szczyty.

Wyświetlenia:  219
Lokalizacja:

Ul. Wolności, Raciborska
41-700 Ruda Śląska
Gmina: Ruda Śląska
Powiat: Ruda Śląska


Region turystyczny: 
Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia
Lokalizacja: 
W mieście
Kategoria: 
Dziedzictwo kulturowe

Informacje ogólne:
Rodzaj obiektu:  Zabytkowa zabudowa

Dostępność Całoroczny
Twoja ocena:
Ocena: 0.0 (Oddano 0 głosy)
POI
Informacja turystyczna 
Aktywnie 
Dziedzictwo kulturowe 
Przyroda 
Biuro podróży 
Gastronomia 
Nocleg 
Oferta turystyczna 
Rozrywka 
Wypożyczalnia 
Zdrowie i uroda 
Centra kongresowo wystawiennicze 
Trasa
Trasa
Szlak znakowany
Do startu
Do mety
PDF
KML
GPX
Pliki dźwiękowe
W pobliżu
Ruda Śląska
1.44 km
Pogoda
Katowice
Zakwaterowanie w pobliżu
Ruda Śląska
0.70 km
Ruda Śląska
1.45 km
Ruda Śląska
2.23 km
Zabrze
2.36 km
Zabrze
3.08 km
Gastronomia w pobliżu
Ruda Śląska
1.79 km
Zabrze
2.48 km
Zabrze
2.81 km
Ruda
3.01 km
Wydarzenia w pobliżu
Zabrze
2024-06-14
3.48 km
CARBON Silesia Festival wraca z pierwszym ogłoszeniem artystów, którzy 14 i 15 czerwca 2024 r. wystąpią podczas czwartej odsłony tego nietuzinkowego festiwalu. W czerwcu miłośnicy muzyki elektronicznej ponownie spotkają się w Sztolni Królowa Luiza w Zabrzu. To jedyne miejsce w Polsce, gdzie elektronika brzmi tak dobrze na terenie postindustrialnej przestrzeni starej kopalni.
Zabrze
2024-06-03
4.65 km
Taka wiadomość na początek lata! Od czerwca możecie kupić SuperTicket, dzięki któremu zwiedzicie dwie wyjątkowe atrakcje w niższej cenie!
Katowice
2024-06-10
12.76 km
CO, GDZIE, KIEDY W KATOWICACH 10-16.06.2024
Gliwice
2024-03-08
13.30 km
Fotorelacja z otwarcia wystawy: „Zofia Stryjeńska – tajemnicze i radosne opowieści”
Katowice
2023-09-16
13.50 km
Serdecznie zapraszamy na nową wystawę czasową „200 lat kopalni Katowice. Nasza kopalnia”. Ekspozycję można zwiedzać od 16 września 2023.