Gichta huty „Waleska” w Palowicach

Miejscowość:
Palowice
Odsłuchaj tekst
Dodaj do planera

Tereny położone pomiędzy Żorami a Orzeszem zaliczają się do najbardziej malowniczych na Górnym Śląsku. W świetlistych lasach skrywają się modre oka stawów, urządzonych w dawnych już wiekach ludzką ręką na rzeczce Rudzie. Stąd obszar ten zwie się często Pojezierzem Palowickim - od miejscowości Palowice, leżącej w samym jego centrum. Pojezierze wchodzi w skład Parku Krajobrazowego Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe Rud Wielkich.

Gichta huty

W tym malowniczym rejonie Śląska odnajdziemy ciekawe zabytki dawnego przemysłu, któremu często patronowali zakonnicy z niedalekich Rud. I tak, kilka kilometrów na północ od centrum Żor, w lesie, nad stawem Gichta, stoi ceglana wieża wyciągowa działającej tutaj w pierwszej połowie XIX wieku huty „Waleska”. Wieża, zwana gichtą, służyła do wyciągania za pomocą ręcznego dźwigu wsadu – czyli darniowej rudy żelaza, węgla drzewnego i topników – na sporą wysokość, aby zasypać nim zbudowany w pobliżu cylindryczny wielki piec. Budowla powstała w latach 30. XIX wieku na rzucie zbliżonym do kwadratu. Liczy 15 m wysokości, rozmiar wnętrza wynosi 610 na 775 cm. Mury mają prawie metr grubości.

Gichta, fot. M. Giba - Kraina Górnej Odry


Gichta, fot. M. Giba - Kraina Górnej Odry



Gichta, fot. M. Giba - Kraina Górnej Odry

Huta "Waleska"

Hutnictwo w tej części Śląska rozwijało się już od XVIII wieku. Huta „Waleska” działała kilkadziesiąt lat, pracowały tutaj dwa wielkie piece i odlewnia żelaza. Nazwę wzięła od imienia córki właściciela - jednego z najwybitniejszych przedsiębiorców ówczesnych – Franciszka Wincklera. Ostatecznie została zamknięta w 1855 roku.

 

Okolica

Obok gichty przebiega Szlak Początków Hutnictwa, prowadzący z Żor, przez Szczejkowice, do Rybnika (znaki niebieskie). Krzyżują się tu także liczne ścieżki rowerowe, pozwalające poznać uroki „Pojezierza Palowickiego”.

Wyświetlenia:  637
Lokalizacja:

Ul. Pojezierze Palowickie
44-246 Palowice
Gmina: Czerwionka-Leszczyny
Powiat: rybnicki


Region turystyczny: 
Kraina Górnej Odry
Lokalizacja: 
Nad wodą, W lesie, Na wsi
Kategoria: 
Dziedzictwo kulturowe

Informacje ogólne:
Rodzaj obiektu:  Technika, nauka…

Dostępność Całoroczny
Twoja ocena:
Ocena: 0.0 (Oddano 0 głosy)
POI
Informacja turystyczna 
Aktywnie 
Dziedzictwo kulturowe 
Przyroda 
Biuro podróży 
Gastronomia 
Nocleg 
Oferta turystyczna 
Rozrywka 
Wypożyczalnia 
Zdrowie i uroda 
Centra kongresowo wystawiennicze 
Trasa
Trasa
Szlak znakowany
Pliki dźwiękowe
Pogoda
Katowice
Zakwaterowanie w pobliżu
Żory
3.08 km
Żory
3.25 km
Żory
3.78 km
Gastronomia w pobliżu
Żory
3.52 km
Żory
3.61 km
Żory
3.88 km
Żory
4.23 km
Wydarzenia w pobliżu
Rybnik
2026-10-23
12.15 km
Zapraszamy na koncert, który sprawia że wspomnienia wracają
Rybnik
2026-10-09
12.36 km
✿ Otwarte Spotkania Śpiewacze ✿ Terminy spotkań: 25.09 | 17:00 | Teatr Ziemi Rybnickiej - Galeria Oblicza 09.10 | 17:00 | Halo! Rybnik 13.11 | 17:00 | Halo! Rybnik 11.12 | 17:00 | Halo! Rybnik 08.01 | 17:00 | Halo! Rybnik
Rybnik
2026-10-26
12.36 km
POGADAJmy o historii... Zakon Maltański, czyli rycerze, wiara i historia Czy wiecie, że historia zakonu maltańskiego sięga średniowiecza, a jego dzieje są związane również z ziemiami dzisiejszej Polski? Zapraszam na kolejne spotkanie z cyklu POGADAJmy o historii..., podczas którego przeniesiemy się w świat rycerzy, zakonnych tradycji i wielowiekowej historii jednego z najbardziej niezwykłych zakonów w Europie.
Rybnik
2026-10-26
12.36 km
POGADAJmy o historii... Zakon Maltański, czyli rycerze, wiara i historia Czy wiecie, że historia zakonu maltańskiego sięga średniowiecza, a jego dzieje są związane również z ziemiami dzisiejszej Polski? Zapraszam na kolejne spotkanie z cyklu POGADAJmy o historii..., podczas którego przeniesiemy się w świat rycerzy, zakonnych tradycji i wielowiekowej historii jednego z najbardziej niezwykłych zakonów w Europie.
Rybnik
2026-10-29
12.36 km
Powiatowy Urząd Pracy w Rybniku zaprasza na wydarzenie „Przystanek Praca” Już 29 października 2026 r. w godz. od 11:00 do 13:00 w Punkcie Informacji Miejskiej Halo Rybnik przy ul. Jana III Sobieskiego 20 będzie można uzyskać informacje dotyczące pracy i rozwoju zawodowego. Uczestnicy będą mogli uzyskać informacje dotyczące m.in.: aktualnych ofert pracy, zatrudnienia w krajach UE w ramach sieci EURES, możliwości szkoleń i rozwoju zawodowego, wsparcia w podjęciu działalności gospodarczej. Serdecznie zapraszamy do udziału!