Pomnik „Porozumienia Jastrzębskiego” w Jastrzębiu Zdroju

Miejscowość:
Jastrzębie-Zdrój
Odsłuchaj tekst
Dodaj do planera

Znajdujący się przed Kopalnią Węgla Kamiennego "Borynia-Zofiówka" w Jastrzębiu Zdroju pomnik upamiętnia Porozumienie Jastrzębskie z 3 września 1980 r., będące fragmentem tzw. Porozumień Sierpniowych, zawartych między władzami PRL a społeczeństwem. Pomnik "Porozumienia Jastrzębskiego" wybudowano spontanicznie i odsłonięto w pierwszą rocznicę zawarcia porozumienia. Jego autorem był górnik Joachim Paruzel. Niedługo później, w stanie wojennym, władze PRL dokonały brutalnej pacyfikacji strajkującej kopalni.

Porozumienie Jastrzębskie

„Porozumienie Jastrzębskie” 3 września 1980 r. podpisane zostało przez Komisję Rządową oraz Prezydium Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego, którego przewodniczącym był Jarosław Sienkiewicz. Strajkujący górnicy do słynnych 21 postulatów wysuniętych przez załogi zakładów Wybrzeża dołączyli własne, dotyczące spraw płacowych, socjalno-bytowych oraz związanych z organizacją pracy. Władze zaakceptowały wówczas m.in. postulat wprowadzenia wolnych sobót i niedziel, zaliczenie pylicy płuc do chorób zawodowych, a także poprawę zaopatrzenia sklepów - co miało niebagatelne znaczenie w wadliwie działającej, centralnie sterowanej gospodarce PRL.

Porozumienia Sierpniowe

Na mocy porozumień przedstawiciele władz oraz załogi czuwać mieli nad realizacją postanowień i dopilnować, by nie stosowano wobec strajkujących górników jakichkolwiek represji. Porozumienia te należały do czterech, zawartych w sierpniu i wrześniu 1980, zwanych później Porozumieniami Sierpniowymi. Wydarzenia te miały niebagatelne znaczenie moralne dla społeczeństwa, które żyjąc w niesuwerennym kraju, pod rządami partii komunistycznej, po raz kolejny upomniało się o swoje prawa.

Narodowy zryw

Jednym z impulsów do tych wydarzeń był wybór papieża Jana Pawła II w 1978 roku. Latem 1980 rozpoczął się niespotykany na dotychczasową skalę ruch społeczny, którego symbolem była rejestracja związku zawodowego „Solidarność”. Kilkunastomiesięczny okres względnej wolności związany był choćby ze złagodzeniem cenzury oraz ograniczeniem represji komunistycznego reżimu. Choć okres ten zakończył się 13 grudnia 1981 roku wprowadzeniem stanu wojennego, to ówczesny narodowy zryw stanowił jedno z ogniw długiego łańcucha wydarzeń, których finałem był upadek komunizmu w Europie Środkowo-Wschodniej.

Władze PRL

O tym, jak władze PRL w istocie podchodziły do porozumień ze społeczeństwem, mogą świadczyć wydarzenia mające miejsce na terenie tutejszej kopalni po wprowadzeniu stanu wojennego. Wówczas, nocą 13 grudnia, na wieść o aresztowaniach członków „Solidarności”, część z nich - pozostająca na wolności - ukryła się w kopalni, której załoga rozpoczęła strajk okupacyjny. 15 grudnia 1981 doszło do pacyfikacji zakładu przez siły milicji i wojska, które dokonywały kilkakrotnych ataków na bramy przy pomocy czołgów.

Kopalnia „Manifest Lipcowy” była pierwszym z miejsc, w których władza użyła wówczas przeciw robotnikom ostrej amunicji. O perfidii i okrucieństwie władz PRL świadczyć może fakt utrudniania dostępu do rannych przybyłemu na miejsce pogotowiu oraz próby tuszowania sprawy: skonfiskowanie przez funkcjonariuszy SB kul wyjętych z ran górników.

Wyświetlenia:  75
Lokalizacja:

Ul. Rybnicka
44-335 Jastrzębie-Zdrój
Gmina: Jastrzębie-Zdrój
Powiat: Jastrzębie-Zdrój


Region turystyczny: 
Kraina Górnej Odry
Lokalizacja: 
W mieście
Kategoria: 
Dziedzictwo kulturowe


Dostępność Całoroczny
Twoja ocena:
Ocena: 0.0 (Oddano 0 głosy)
POI
Informacja turystyczna 
Aktywnie 
Dziedzictwo kulturowe 
Przyroda 
Biuro podróży 
Gastronomia 
Nocleg 
Oferta turystyczna 
Rozrywka 
Wypożyczalnia 
Zdrowie i uroda 
Centra kongresowo wystawiennicze 
Trasa
Trasa
Szlak znakowany
Do startu
Do mety
PDF
KML
GPX
Pliki dźwiękowe
Wydarzenia w pobliżu
Jastrzębie-Zdrój
2022-04-30
4.18 km
6 dwudniowych spotkań w Jastrzębiu-Zdroju, od kwietnia do listopada 2022. W czasie zjazdów uznani twórcy poprowadzą otwarte wykłady przybliżające wybrane strategie i narzędzia wykorzystywane w fotografii dokumentalnej, odbędą się przeglądy prac studentów.
Pruchna
2020-09-08
11.38 km
W Galerii Pod Ratuszem rozpoczęła się wystawa przygotowana przez Amatorską Grupę Twórczą "Strumień" pt. „Świat natury nieożywionej”.
Rybnik
2022-07-30
15.42 km
Muzyka: + Agressiva 69 – industrial / rock / alternative (Kraków) + Dawid Chrapla – field recordings (Zawadzkie) + Favorit89 – psysynth / darksynth / synthwave (Dąbrowa Górnicza) + Kontagion – industrial / groove / post metal (Bydgoszcz) + Larmo – rhythms & noises (Katowice) + Lugola – harsh noise / power electronics (Tarnowskie Góry) + Nightrun87 – neo 80s / synthwave / synthpop (Gdańsk) Wystawy / prelekcje / dodatkowe atrakcje - więcej informacji TBC
Rybnik
2022-07-15
15.42 km
To już IX edycja Festiwalu Motorockowisko. W tym roku odbędzie się w Rybniku-Kamieniu na terenie MOSIR-u nieopodal Ośrodka Przygotowań Sportowych OLIMPIA . Impreza wystartuje już w piątek - dla chętnych pole namiotowe i rockoteka! W sobotę 16 lipca o godz. 15:00 z ośrodka przy ul. Jodłowej wyjedzie parada motocykli, samochodów terenowych oraz zabytkowych. Przejadą kilka kilometrów w stronę rybnickiego kampusu, po czym wrócą znów do Ośrodka w Kamieniu. Zainteresowani będą mogli wjechać na teren imprezy parkując swoje maszyny w strefach dla samochodów lub motocykli. Gwiazdą tegorocznej edycji jest zespół DŻEM !!!
Rybnik
2022-06-06
15.48 km
Spotkanie oddechowo-relaksacyjne skierowane do starszych osób. Pierwsze spotkanie może być zaskakujące dla wielu, ale warto spróbować Grupa stopniowo się powiększa. Zajęcia będą odbywały się 2 razy w miesiącu. Będzie to czas pracy z najgłębszą formą wydechu. Prosta gimnastyka dla każdego. Proponowane ćwiczenia opierają się na pracy z wyobraźnią i korzystają z różnych gadżetów dostępnych dla każdego. Regularny śmiech dotlenia organizm, usuwa toksyny, wyzwala hormony szczęścia, czyli endorfiny i wzmacnia odporność. Prowadzenie: Lidia Białecka (halo! Rybnik, trener śmiechu i kompetencji miękkich).
W pobliżu
Pogoda
Katowice
Zakwaterowanie w pobliżu
Jastrzębie-Zdrój
4.33 km
Pawłowice
6.80 km
Warszowice
7.18 km
Pawłowice
9.16 km
Pielgrzymowice
9.21 km
Gastronomia w pobliżu
Jastrzębie-Zdrój
1.56 km
Jastrzębie-Zdrój
2.25 km
Jastrzębie-Zdrój
2.28 km
Jastrzębie-Zdrój
2.66 km
Jastrzębie-Zdrój
3.26 km